Албанија и Италија потпишаа значаен договор за производство на воени бродови, наменети не само за потребите на албанската армија, туку и за земјите сојузнички.
Договорот е склучен помеѓу албанската државна компанија „Кајо“ (Kayo), која оперира во индустријата за одбрана и безбедност, и италијанскиот гигант „Финкантиери“ (Fincantieri), еден од најголемите градители на трговски и воени бродови во Европа. Овие две компании ќе формираат ново заедничко претпријатие кое ќе произведува воени пловила во бродоградилиштето Пашалиман, лоцирано во јужниот дел на Албанија.
Детали за инвестицијата вредна 1,2 милијарди евра
Според Министерството за одбрана на Албанија, станува збор за амбициозен инвестициски план:
- Распределба на обврските: Компанијата „Кајо“ ќе го стави на располагање бродоградилиштето и ќе инвестира во модернизација на инфраструктурата. Од друга страна, „Финкантиери“ ќе обезбеди експертиза, обука на кадарот, материјали и технолошка поддршка за современ производен процес.
- Вработувања и капацитет: Во обновеното бродоградилиште ќе бидат отворени околу 400 нови работни места.
- Фокус на производството: Локацијата ќе се трансформира во клучен ресурс за Поморските сили во Валона, со капацитет за изградба и одржување на пловила со должина до 80 метри и носивост до 800 тони.
Историска важност на базата: Пашалиман е најважната база на албанските поморски сили, сместена во Валонскиот залив. За време на Студената војна, ова беше една од најважните медитерански бази на Советскиот Сојуз, а по 90-тите години беше реорганизирана со меѓународна помош за потребите на албанската морнарица.
Извозен потенцијал и стратешко значење
На свечената церемонија на потпишувањето присуствуваа премиерот на Албанија, Еди Рама, министерот за одбрана Ермал Нуфи, италијанскиот амбасадор во Тирана, Марко Алберти, како и претставници на воената индустрија од двете земји.
Премиерот Рама го оцени договорот како клучен момент за иднината на безбедноста и економијата на земјата.
„Ние први ќе имаме конкретна корист од производите на оваа компанија преку двата нови брода што ќе се изградат за нашите Вооружени сили, со што нашата флота ќе достигне вкупно седум пловила. Потоа, се разбира, производството ќе продолжи за извоз, имплементирајќи нови технологии и иновации“, истакна Рама. Тој додаде дека актуелните геополитички случувања ги прават неопходни ваквите инвестиции во одбраната за Албанија да има „достоинствена заштита“ како горда членка на НАТО.
Министерот за одбрана, Ермал Нуфи, потенцираше дека со оваа соработка Албанија станува нова европска база на „Финкантиери“ за мали и средни бродови, додавајќи дека над 90% од клиентите на новото претпријатие ќе бидат меѓународни.
Контекст: Албанија како нов логистички јазол на НАТО?
Овој договор доаѓа кратко откако на 10 април албанската Влада донесе одлука да ја овласти државната компанија „Кајо“ да склучува договори за производство и трговија со борбени дронови, како и воени и цивилни пловила во Албанија.
Паралелно со ова, пред неколку дена Амбасадата на САД во Тирана информираше дека за време на посетата на американскиот амбасадор во НАТО, Метју Витакер, на маса биле ставени дискусиите околу „способноста на Албанија да прерасне во логистички јазол на НАТО во регионот“.
