Секоја година на 10 март се оддава почит на жртвите на Холокаустот и се потсетува на подвигот со кој беа спасени илјадници бугарски Евреи. Овој датум, според бугарската потпретседателка Илијана Јотова, останува симбол на хуманоста и опомена за светот никогаш повеќе да не дозволи омразата да доведе до трагедии какви што се случија во Втората светска војна.
Јотова изјави дека секоја година на овој ден луѓето се собираат кај Споменикот на спасението за да им се поклонат на жртвите на Холокаустот и да ја повторуваат пораката „Никогаш повеќе“. Таа нагласи дека спасувањето на бугарските Евреи претставува една од најправедните и најсветли страници во бугарската историја.
Пред 83 години, истакна Јотова, Бугарската православна црква, цар Борис III, духовници, политичари, јавни личности и обични граѓани покажале дека човечноста и солидарноста се поважни од стравот и притисоците. Благодарение на нивната храброст и решителност, околу 50 илјади бугарски Евреи не биле депортирани во нацистичките логори на смртта.
Според неа, овој чин не е само дел од бугарската национална историја, туку и од светската историја. Таа потсети на зборовите на историчарот Михаел Бар-Зоар, кој рекол дека Бугарија покажала како „малиот Давид може да го победи огромниот Голијат кога станува збор за спасување на човечки животи“.
Јотова предупреди дека денес светот повторно се соочува со омраза, поделби и противречности, како да се забораваат поуките од минатото. Според неа, некои политичари наместо да ја запрат омразата уште во зародиш, дозволуваат таа да се шири.
„Холокаустот не започна со Аушвиц, туку со зборови, со заглушувачката тишина во општествата и со свртен поглед настрана“, нагласи таа, додавајќи дека денешната одговорност е да се спротивставиме на омразата каде и да се појави.
Таа посочи дека е особено загрижувачки што денес има обиди да се пренапише историјата и да се негира Холокаустот. Според неа, таквите тврдења ја навредуваат меморијата на шест милиони жртви и претставуваат нов удар врз нивните судбини.
Јотова истакна дека оваа историја мора да се пренесува на младите генерации. Бугарските ученици, рече таа, треба да го познаваат подвигот од 1943 година и да го раскажуваат на своите врсници низ светот, бидејќи деновите на спасението претставуваат светлина дури и во најдлабоката темнина.
Во време кога светот повторно е погоден од војни и тероризам, таа повика на повеќе разум, дијалог и разбирање меѓу народите. Наместо плач и страдање, рече таа, светот треба да биде исполнет со детска смеа и надеж.
Јотова потсети и на трагедијата на 11.343 Евреи од териториите управувани од тогашната бугарска власт, кои не биле спасени и биле депортирани во нацистичките логори. Според неа, сеќавањето на нивните судбини претставува дополнителна морална обврска за денешните генерации.
„Поклон пред жртвите на Холокаустот. Поклон пред споменот на бугарските праведници“, порача Јотова..
