Поранешниот претседател на мешовитата македонско-бугарска комисија за историски и образовни прашања, Драги Ѓорѓиев, во своја изјава дадена пред четири години, отворено проговори за фактите кои се камен-сопнување во македонско-бугарските односи, ставајќи особен фокус на самодекларирањето на револуционерот Гоце Делчев како Бугарин.
Неговата изјава претставува директно соочување со историските архиви и фрла светлина врз суштинските точки на несогласување меѓу македонската и бугарската историографија.
Исти факти, разлика во толкувањето
Ѓорѓиев во својот настап констатираше дека историските податоци со кои располагаат двете страни не се спорни сами по себе.
„Фактите се исти врз кои македонската и бугарската историографија го градат својот наратив за Гоце Делчев. Разликата е во толкувањето,“ истакнува Ѓорѓиев.
Клучното признание: Делчев пишувал дека е Бугарин
Она што најмногу се истакнува во изјавата на Ѓорѓиев е отвореното признавање на содржината од преписките на Делчев, конкретно писмото испратено до Никола Малешевски. Ѓорѓиев потенцира дека тоа претставува историски факт кој едноставно не може да се игнорира.
Според транскриптот, Ѓорѓиев недвосмислено потврдува:
- Самодекларирање како Бугарин: Ѓорѓиев јасно посочува дека е точно оти Гоце Делчев во писмото до Малешевски експлицитно кажува дека е Бугарин и пишува за бугарскиот народ.
- Дел од „бугарското племе“: Цитирајќи ги директните зборови на револуционерот, Ѓорѓиев нагласува: „Да цитирам: ‘Бугарското племе, ние сме дел од бугарското племе‘.“
- Последиците од поделбите: Во изјавата се потенцира и ставот на Делчев дека токму поделбите во рамките на тој народ довеле до тешката ситуација во која се наоѓало движењето во 1903 година.
„…и тука ние не можеме да го негираме тоа,“ дециден е Ѓорѓиев кога зборува за овие конкретни цитати и писма каде Делчев се идентификува како Бугарин.
Контекст и значење
Оваа изјава останува значаен потсетник за комплексноста на историската документација. Таа укажува на фактот дека соочувањето со примарните историски извори – вклучително и оние каде историските личности јасно ја декларирале својата бугарска припадност – претставува најголемиот предизвик за македонската историографија во процесот на градење заеднички наратив со Бугарија.
